Als ik boos ben verzin ik iets leuks
WOKE de Expo is een tentoonstelling in combinatie met een theatervoorstelling én een kunstgeschiedeniscollege waar een grens gezocht wordt van wat de hedendaagse kunstbeschouwer nog aan kan. Kun je kunst maken waar niemand ook maar iets van kan vinden? Is het mogelijk om iedereen tevreden te houden met beeldende kunst?
Aanleiding Op 10 november 2022 werd door leden van het College van Bestuur van de Universiteit van Leiden een schilderij van de muur gehaald. Een paar dagen daarvoor had iemand een foto van het schilderij getwitterd met de mededeling ‘dat dat doek toch niet meer van deze tijd was’ want zes witte mannen en nog rokend ook! Van dat weghalen zijn foto’s gemaakt en rondgetwittered met een soort van ‘kijk ons eens goed bezig zijn’-boodschap erbij. Het heeft zes dagen omgekeerd op de grond gestaan en is toen, na enige landelijke ophef, weer teruggehangen. Er kwam een toelichting bij te hangen.
Op het schilderij staan zes oud-bestuursleden van de universiteit. Een van hen is Dolf Cohen, rector magnificus in de oorlogsjaren. Job Cohen, zijn zoon en voormalig burgemeester van Amsterdam, liet desgevraagd weten dat hij de dames en heren van het college van bestuur best wel een keer een kwartiertje een lesje in humor, ironie en sarcasme wilde komen geven.
‘Blijf met je poten van de kunst af!’ Dacht ik toen ik het hoorde. Begin een discussie, voer actie maar laat dat schilderij hangen, laat dat beeld op die sokkel staan. Ruk dat straatnaambord niet van de muur, maar zorg dat je geschiedenisboekjes op orde zijn. Als Piet Hein toch meer zeerover blijkt, maak dan de mensen niet wijs dat het een held was. Schrijf een waar verhaal over de Nederlanders als slavenhandelaars. Speel geen eigen rechter.
Een week later was de boosheid bekoeld. Ik bedacht toen om kunst te gaan maken waar niemand zich een buil aan kon vallen. Er zijn ruim 27 werken bedacht en gemaakt. Onder andere: vier schilderijen, twaalf zeefdrukken, een puzzel en een doe-het-zelf-pakket, een leesplankje (Aap Noot Mies werd Waak Bloot Vies) een memoryspel, een kleurenfoto en het Woke Kledingstuk en een bewerking van Gebr. Grimm’s sprookje Roodkapje naar Wookkapje.
Er zijn een aantal kunstcitaten in de expositie. Er wordt geknipoogd naar het suprematisme, het Zwarte Vierkant van Malevitsch, naar Robert Indiana’s LOVE en naar het surrealisme van Magritte met: Dit is niet RAL 7045.
In 2023 en 2024 zijn al deze werken bedacht op één na: ‘Woke niet Woke, voor visueel uitgedaagden’ is bedacht tijdens de tentoonstelling in september 2024 en daarna aan de expo toegevoegd.
De eerste WOKE de Expo was vrijdag 6, zaterdag 7 en zondag 8 september in de Dorpsschuur in Lent.
De tweede Woke de Expo’ was in het Kunstlab in Doesburg van 5 t/m 27 september 2025.
Bij Woke de Expo met ‘Kunst waar niemand zich een buil aan kan vallen hoort ook een videopresentatie -een lezing met lichtbeelden- waarin een en ander toegelicht wordt.
Anne Nijtmans schreef een mooi artikel in de Gelderlander:
Bekijk hier het boek van de tentoonstelling.
